Tıp Tezi İstatistiğini Nereden Yaptırmalı?

En pahalı hata: yanlış zamanda aramak

Tıpta istatistik desteğine iki noktada ihtiyaç duyulur; çoğu kişi yalnızca ikincisinde arar. Birincisi tez öneri ve etik kurul aşamasıdır: kaç hastaya ulaşmanız gerektiği (a priori güç analizi), hangi ölçütün birincil sonlanım noktası olacağı ve verinin hangi formatta toplanacağı burada belirlenir. İkincisi veri toplandıktan sonraki analiz aşamasıdır.

Sorun şu ki, ilk aşama atlanınca ikinci aşamada yapılabilecek şey sınırlıdır: yetersiz örneklemle çalışılmış bir tezde "anlamlı fark bulunamadı" sonucu, gerçekten fark olmadığı için değil güç yetmediği için çıkar — ve bu ancak dürüstçe raporlanabilir, sonradan düzeltilemez. Dosya taramasında sonradan tamamlanamayan değişkenler de aynı kapıya çıkar. Veri toplamaya başlamadan önce yarım saatlik bir görüşme, tezin sonunda haftalarca uğraşmaktan ucuzdur.

Analizi yaptırabileceğiniz kanallar

Hepsinin çalıştığı durumlar var; hangisinin size uyduğu çalışma tipinize ve takviminize bağlı.

Anlaşmadan önce sorulacak sekiz soru

Bu sorular tıp araştırmalarına özeldir; cevapların netliği, hakem sürecinde alacağınız yorumları doğrudan belirler:

• Sağkalım verisi varsa nasıl analiz edeceksiniz? Kaplan-Meier eğrisi, log-rank testi ve risk faktörleri için Cox regresyonu cevabını duymalısınız; takip süresi olan bir veriyi basit ki-kare ile özetlemek bilgi kaybıdır.

• Tanı testi çalışmamda kesim noktasını nasıl belirleyeceksiniz? ROC eğrisi, AUC ve Youden indeksi ile duyarlılık-özgüllük dengesi; ayrıca PPV/NPV'nin prevalansa bağlı olduğunun bilinmesi.

• Çok değişkenli modele hangi değişkenleri alacaksınız? Beklenen cevap, klinik gerekçe ve tek değişkenli tarama ölçütünün birlikte kullanılması; "ne varsa modele atarız" cevabı aşırı uydurma (overfitting) riskidir — olay sayısı başına değişken kuralı sorulmaya değer.

• Eksik veriyi nasıl ele alacaksınız? Retrospektif dosya taramalarında eksik veri kuraldır; "eksik satırları sileriz" tek başına yeterli değildir, ne kadarının eksik olduğu ve nasıl raporlanacağı konuşulmalı.

• Raporlama hangi kılavuza göre olacak? Gözlemsel çalışmada STROBE, randomize çalışmada CONSORT, tanı testinde STARD — dergi editörleri bunu ilk bakışta görüyor.

• Etik kurul için örneklem gerekçe metnini yazabiliyor musunuz? Sadece sayı değil, hangi etki büyüklüğü ve güç varsayımıyla hesaplandığını anlatan paragraf isteniyor.

• Tablolar hedeflediğim derginin formatında mı gelecek? Tıp dergilerinin tablo düzeni (n (%), ortalama ± SS veya medyan [IQR], p değeri sütunu) tez formatından farklıdır.

• Hakem ek analiz isterse ne olacak? Revizyon kapsamı ve ücreti baştan yazılı olmalı; makale sürecinde ek analiz isteği çok olağandır.

Uyarı işaretleri

Bunlar pazarlık konusu değil, çalışmanızın geçerliliğiyle ilgili sinyallerdir:

• "p değerini anlamlı çıkarırız" imaları. Anlamlılık vaat edilemez; vaat ediliyorsa test tekrarlanarak ya da grup sınırları oynatılarak sonuç aranıyor demektir. Bu, tez jürisinde değilse bile hakem sürecinde ortaya çıkar.

• Onlarca alt grup analizi yapıp yalnızca anlamlı çıkanları raporlama önerisi. Düzeltme yapılmadan yürütülen çoklu karşılaştırma, yanlış pozitif üretir.

• Hasta kimlik bilgileriyle veri istenmesi. Ad, T.C. kimlik numarası veya dosya numarası analiz için gerekmez; veriyi kimliksizleştirerek gönderin.

• Sadece SPSS çıktısı gönderip yorumu size bırakmak. Uzmanlık tezinde savunulması gereken, çıktı değil yorumdur.

• Çalışma tipini sormadan fiyat vermek. Retrospektif tarama ile randomize kontrollü çalışma aynı emek değildir.

• "Tezi de yazalım" teklifi. Analiz desteğinin sınırı bellidir; ötesi akademik dürüstlük sorunudur.

Ne kadar tutar? (2026 piyasa aralıkları)

Rakamlar kamuya açık hizmet ilanlarından derlenmiştir; GetBayes fiyatları değildir. Kendi çalışmanız için net rakam, kapsam netleştikten sonra yazılı olarak verilir.

İlk mesajınızda ne göndermelisiniz?

Kime yazarsanız yazın, şunları tek mesajda gönderirseniz gerçekçi bir teklif ve gerçekçi bir süre alırsınız:

1. 01

   Çalışma tipi ve soru

   Retrospektif mi prospektif mi, vaka-kontrol mü kohort mu; birincil sonlanım noktanız ve karşılaştırdığınız gruplar.

2. 02

   Kimliksizleştirilmiş veri

   Excel veya SPSS dosyanız — hasta adı, kimlik ve dosya numarası çıkarılmış halde. Eksik ve dağınık olması sorun değil.

3. 03

   Etik kurul ve tez takvimi

   Etik kurul kararınızın kapsamı ve tez teslim/savunma tarihiniz; öneri aşamasındaysanız örneklem hesabı için bunu belirtin.

4. 04

   Hedef format

   Tez yazım kılavuzunuz veya makaleyi göndermeyi düşündüğünüz dergi — tablolar buna göre hazırlanır.

Etik sınır ve biz nerede duruyoruz

İstatistik desteği almak tıpta olağan bir uygulamadır — birçok klinik çalışmada biyoistatistikçi zaten ekibin parçasıdır. Sınır nettir: veri gerçek ve size ait olmalı, analiz yöntemini anlamalı ve savunabilmelisiniz. İyi bir rapor bu yüzden yalnızca sonucu değil, her yöntem tercihinin gerekçesini de yazar.

GetBayes bu seçeneklerden biridir: retrospektif taramalardan randomize kontrollü çalışmalara, sağkalım analizinden tanı testi değerlendirmesine kadar tıp araştırmalarının analizini yapar, sonucu tıp dergilerinin beklediği tablo düzeninde etki büyüklüğü ve güven aralıklarıyla raporlarız. Analizin kendisi çoğunlukla 15 dakika sürer; teslim aynı gün, çoğu zaman saatler hatta dakikalar içindedir. Danışman, jüri veya hakem kaynaklı revizyonlar ücretsizdir ve teslim sonrası sorularınızı yanıtlamaya devam ederiz. Etik kurul aşamasındaysanız örneklem hesabını gerekçe metniyle birlikte hazırlıyoruz.